Van Pixel tot Print | 09 – Beeldoptimalisatie: zwart-wit

Van Pixel tot Print | 09 – Beeldoptimalisatie: zwart-wit

Van Pixel tot Print | 09 – Beeldoptimalisatie: zwart-wit

Kleurentelevisies, kleurenfoto’s, kleurprinters. Overal waar we om ons heen kijken zien we kleur en is kleur typerend voor ons dynamische leven. Soms zijn we op zoek naar rust en voor je fotografie kun je dan overstappen op zwart-wit. In deze Tricks & Tips hoe dit in zijn werk gaat.

Omzetten

Een digitale camera maakt in principe kleurenfoto’s en dat zorgt bij de meeste onderwerpen voor de beste beleving. Soms wil je voor een portret of landschap echter de essentie van het onderwerp zelf of het mooie licht benadrukken en mag de kijker niet afgeleid worden door kleur. Zwart-wit is dan de oplossing en er zijn daarvoor verschillende mogelijkheden.

Op camera

Om zwart-wit foto’s te maken, zou je geneigd zijn om je camera op Monochroom (grijswaarden, Black&White of BW) te zetten. Dan krijg je na een druk op de ontspanner meteen het gewenste resultaat op het lcd-schermpje te zien. Dit is inderdaad een snelle methode, maar je hebt geen mogelijkheden meer de omzetting van kleur naar zwart-wit te beïnvloeden.

Als je je camera gewoon op kleur laat staan, dan kun je de foto’s ook zwart-wit maken op je computer in bijvoorbeeld Photoshop Elements. Je hebt dan drie verschillende methodes:

1. Kleurmodus wijzigen naar Grijswaarden
2. Verzadiging verlagen naar -100
3. Filter: Omzetten naar zwart-wit.

Als je de kleurmodus aanpast van RGB naar Grijswaarden, dan zijn de helderheidsverschillen in het zwart-witresultaat gebaseerd op de helderheid van de kleuren. Dus blauw wordt donkergrijs en geel wordt lichtgrijs. Dit principe wordt ook in de camera gebruikt en voldoet in veel gevallen. Je hebt echter geen controle over de omzetting en je moet voor een goede afdruk de kleurmodus weer terugzetten naar RGB. De foto blijft dan monochroom, maar de pixels hebben wel een RGB-waarde, bijvoorbeeld 103, 103, 103. Het wisselen tussen kleurmodi vind je in het menu Afbeelding, Modus.

Een ander principe om kleuren uit een foto te verwijderen is door de verzadiging op -100 te zetten. Dit doe je met de optie Kleurtoon/verzadiging aanpassen (Cltr-U). De helderheid van de grijstinten wordt nu bepaald door de verzadiging van de kleuren. Felblauw zal dan dezelfde helderheid opleveren als felgeel. Het voordeel van deze methode is dat de kleurmodus RGB blijft en alleen de afzonderlijke waarden van Rood, Groen en Blauw aan elkaar gelijk worden om zo de kleur te verwijderen.

De twee genoemde methodes kunnen goede resultaten opleveren, je kunt echter geen invloed uitoefenen op de onderlinge grijsverschillen. Dat kan wel met de optie Omzetten naar zwart-wit in het menu Verbeteren. Je kunt daarmee de helderheid van Rood, Groen en Blauw afzonderlijk regelen. De werking wijst zichzelf, maar let op dat de gemiddelde helderheid van de foto gelijk blijft.

RAW

Wil je serieus aan de slag met zwart-wit, ga dan in RAW fotograferen en ontwikkel deze beelden met Lightroom. Je hebt dan ongekende mogelijkheden en werkt op de hoogste kwaliteit.

Sepia

Wil je een foto omzetten naar zwart-wit met een kleurtje, zoals bijvoorbeeld Sepia, dan kun je dit doen met de optie Kleurtoon/verzadiging aanpassen (Ctrl-U) in Photoshop Elements, waarbij je de optie Vullen met kleur moet aanvinken en met de schuifregelaar Kleurtoon de kleur instelt.

Selectie

Met bovenstaande methodes maak je een hele foto zwart-wit. Soms is het ook leuk om een gedeelte in kleur te houden. Bij een portret bijvoorbeeld de ogen en de lippen of bij een natuurfoto alleen een bloem. Dat lijkt bijzonder, maar is het niet. Met het juiste gereedschap is het zo gebeurd. Nadat je een foto geopend hebt in Photoshop Elements, kies je de Veelhoeklasso of de Magnetische lasso. Zoom goed in op het deel dat je gekleurd wilt houden en klik een paar keer rondom de rand van dit onderdeel (1). Als je nog een stukje toe wilt voegen, kies dan de modus Toevoegen in de Eigenschappenbalk (2). Heb je de selectie gemaakt, dan kun je die met de optie Hoek verfijnen in de Eigenschappenbalk eventueel aanpassen. Kies vervolgens Selecteren, Selectie omkeren. Alles in nu geselecteerd, behalve de delen die je in kleur wilt houden. De selectie maken we vervolgens grijswaarden met Verzadiging -100 of met de optie Omzetten naar zwart-wit, zoals hierboven beschreven. Is alles naar wens, verwijder de selectie dan met Selecteren, Deselecteren (Ctrl-D).

Conclusie

Zwart-wit is in onze wereld vol kleur niet dood. Integendeel. Portretten, trouwreportages, en landschappen krijgen juist extra karakter als ze zwart-wit gemaakt zijn. Zorg bij aanleveren van een losse afdruk, canvas of fotoboek dat de kleurmodus van de zwart-witfoto’s RGB is voor het beste afdrukresultaat.

De volgende keer gaan we het kader bijsnijden en vlekjes wegpoetsen!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *